Ronald Bijl - Wanneperveen

In Noord-West Overijssel is het altijd een eldorado voor watervogels geweest, veel petgaten en grote stukken plas/dras en waar veel watervogels zijn, verschijnen eendenkooien, zo ook in Wanneperveen. Natuurmonumenten beheert in dit gebied een viertal eendenkooien, waarvan er nog twee actief zijn, waaronder de Kiersche Wijde Kooi waar Ronald Bijl al de nodige jaren kooiker is en opvolger van Opa Bijl en zijn vader.
De kooi is aangelegd rond 1820 en heeft vele eigenaren gekend.
Opa Willem Bijl kwam begin jaren vijftig naar Wanneperveen en werd in 1952 eigenaar van de Kiersche Wijde Kooi. Een kooi in het drassig veen gebied. Ronald Bijl De vader van Ronald verkocht de kooi in 1959 aan Natuurmonumenten en kwam in dienst van deze organisatie, Ronald volgde na zijn overlijden hem op, zowel op de kooi als bij Natuurmonumenten. Ronald liep stage bij Henk ten Klooster op de Smitskooi bij Giethoorn, daar vingen ze soms wel 120 eenden op een dag. In deze stageperiode scheurde hij op zijn brommer van de ene naar de andere kooi (o.a. ook de Otterskooi) om wat onderhoud te doen en de eenden te voeren. Natuurlijk leerde hij ook veel van zijn vader en was hij enige tijd kooiker op eendenkooi Haasjes bij Hasselt.
Ronald komt zeven dagen per week op de kooi voor het voeren en in de jachtperiode om te kooien. Het onderhoud van de kooi gebeurt in samenwerking met Natuurmonumenten en in het voorjaar helpt een groep vrijwilligers. 
Het is een echte winterkooi en vangt nagenoeg uitsluitend de wilde eend. Tegenwoordig is er nog nauwelijks trek. Ronald was de tweede week van januari dit jaar in Zweden en Finland en constateerde dat halverwege deze landen alles nog open lag. Er wordt gevangen zonder hond.
Opa Bijl begon al heel vroeg met het ringen  en kreeg in die periode veel terugmeldingen tot aan de Oeral in Rusland. Eenden kunnen per dag tussen 600 en 700 km afleggen. Op dit moment wordt er nog steeds geringd, maar terugmeldingen uit bv Frankrijk zijn zeer sterk teruggelopen. Het lijkt erop dat de wilde eend in de winterperiode steeds minder ver naar het zuiden trekt. Naast het ringen wordt er ook nog voor de bout gevangen, maar dat is gebonden aan Natuurmonumenten regels met een maximum van 250 exemplaren

De kooi is een echte Overijsselse Kooi met smalle pijpen en aan de buitenzijde kortschermen Kiersche Wijde 10 tot aan de spiegel en het vanghokje recht achter de vangpijp. De binnenzijde is geheel gesloten. De kooi heeft een afpalingsrecht van 1130 meter. 
De kooi heeft zeven vangpijpen en een veelvormige kooiplas (zie luchtfoto) De vorm is ontstaan na de verharding van de weg aan de westzijde van de kooi. Na deze verharding werd het drukker op de weg en rumoeriger op de kooi. Aan de oostzijde van de bestaande kooiplas is toen de plas vergroot en zijn er extra pijpen aangelegd.
De vangpijpen zijn wel wat hoger gemaakt zodat je niet hoeft te bukken bij het onderhoud van de pijp. De staanders zijn van acacia- of kastanjehout. 
Het riet van de schermen komt uit de omgeving en wordt in 2 lagen, een staande en hangende, neergezet en ingeklemd met latten. Probleem is dat het riet steeds korten wordt, dat waarschijnlijk wordt veroorzaakt door de verbeterde waterkwaliteit. Kiersche Wijde 16 Voor de leggers werd in het verleden hout van es en els gebruikt, maar tegenwoordig is dit dennenhout. Alleen de liggers aan het einde en begin van de vangpijp liggen vast. Alle andere liggers liggen los op de schermen en kunnen daardoor zonder veel sloopwerk vervangen worden. De pijp is bedekt met gaas.
Op het gaas worden wilgentakken met blad gelegd om een tunnel effect te creëren met aan het einde de spiegel als een ‘lichtende’ plek. . De pijpen zijn niet lang ( ca 35 meter) en hebben een kromming vrij vooraan bij de ingang van de pijp.
De schermen langs de plas staan vrij dichtbij de oever waardoor er smalle zitwallen ontstaan. Dit heeft tot effect dat de eenden in de rug beschermt zijn tegen de havik . en jagend via de plas zien ze hem aankomen. Aan de openingen van de kortschermen, waar geen knieschermen staan heeft Ronald deze met gaas afgesloten om te voorkomen dat de otter de kooiplas kan bereiken.
De makkestal bestaat uit ongeveer 70 eenden en wordt op peil gehouden door van een aantal gevangen eenden in augustus/september enkele pennen te trekken  en terug op de plas te zetten. Na een week of 6 vliegen ze weer en in de tussentijd wennen ze aan de kooi en het dagelijks voeren. Deze eenden hebben al op een natuurlijke wijze geleefd en zijn ook beter opgewassen tegen allerlei gevaren. De makkestal wordt gevoerd met tarwe en haver.
Om een gedeelte van de kooi ijsvrij te kunnen houden is een pijpleiding aangelegdKiersche Wijde 30   van een van de twee kooihuisjes naar de dichtstbijzijnde vangpijp. In het kooihuisje staat een pomp die oppervlakte water doorstuurt, de pomp is voorzien van een extra benzinevat om de nacht te kunnen overbruggen.
De beschoeiing bestaat uit houten palen en achter de palen wordt het opgevuld met elzenstammetjes en daarna aangeaard met zand. Zand dat in een zandrug op de kooi te vinden is. Jaarlijks worden de stammetjes aangevuld.
Door de ligging van de kooi vlak langs een wandelroute is er soms onaangekondigd bezoek, wildcamera registreren dat en over de sloot staat een brede plank die overeind staat en geborgd is met een hangslot.
Als we teruglopen voert Ronald nog een keer in de laatste pijp en ziet tussen de voereenden toch nog een wild exemplaar en deze wordt in een handomdraai gevangen.

Inhoud

Ronald Bijl - Wanneperveen
extraSmallDevice
smallDevice
mediumDevice
largeDevice